
Kısa cevap: evet, mümkün — ve program kurallarına uygun olduğu sürece yasal bir haktır.
Ama iki şeyi baştan bilmek gerekir: ikinci iş programın zorunlu veya garanti edilen bir parçası değildir ve sponsor onayı olmadan başlanamaz. Bu yazıda ikinci işin kurallarını, nerede bulunduğunu ve kimin için gerçekçi olduğunu ele alıyoruz.
İkinci İşi Ne Belirliyor?
İkinci iş bulabilmek dört şeye bağlı:
- Bulunduğunuz bölge
- Sezon yoğunluğu
- Çalışma saatleriniz
- Kişisel çabanız
Bu dördü aynı anda uygun değilse ikinci iş çıkmayabilir. Programa katılan her öğrenci ikinci iş yapmıyor — bu bir imkân, bir kural değil.

Sponsor Onayı Olmadan Başlanmaz
Bu, yazının en kritik kuralı. İkinci bir işe başlamadan önce bu işin sponsor kuruluşunuz tarafından onaylanması gerekir.
Sponsor kuruluş üç şeyi kontrol eder:
- İşin Work and Travel programına uygun olup olmadığını
- Çalışma saatlerinin ilk işinizi etkilemediğini
- Çalışma koşullarının program kurallarına uygun olduğunu
Onay alınmadan ikinci işe başlamak program kurallarının ihlali sayılabilir. Bu yüzden ikinci iş bulduğunuzda önce sponsor kuruluşunuzu, gerektiğinde de danışmanınızı bilgilendirmeniz gerekir.
Programdaki diğer yükümlülükleri aylık check-in ve yükümlülükler yazımızda anlattık.
İkinci İş Nasıl ve Ne Zaman Bulunur?
Öğrenciler genellikle Amerika'ya vardıktan ve ilk işlerine adapte olduktan sonra ikinci iş aramaya başlar. Bunun mantığı basit: ilk işinizin temposunu, vardiya düzeninizi ve boş saatlerinizi görmeden ikinci işin programınıza sığıp sığmayacağını bilemezsiniz.
Süre kişiden kişiye değişir. Bazı öğrenciler birkaç hafta içinde ikinci iş bulabilirken, bazıları sezon boyunca uygun bir fırsat yakalayamayabilir.
Hangi İşler İkinci İş Olarak Yapılıyor?
İkinci iş genellikle şu yerlerde part-time olarak yapılır:
- Restoranlar
- Kafeler
- Marketler
- Hediyelik eşya mağazaları
- Oteller
Ortak nokta, hepsinin ilk işteki çalışma saatleriyle çakışmayacak şekilde planlanabilmesi. Programdaki pozisyon seçeneklerinin tamamını iş imkânları rehberimizde bulabilirsiniz.
Önceliğiniz Her Zaman İlk İşiniz
Bu noktayı atlayan öğrenciler sorun yaşıyor. Work and Travel programında asıl sorumluluğunuz, Job Offer ile kabul edildiğiniz ilk işverendir.
İkinci iş üç şartı bozmamalı:
- İlk işinizin çalışma saatleriyle çakışmamalı
- İlk işinizdeki performansınızı düşürmemeli
- İşvereninizle yaptığınız anlaşmayı aksatmamalıdır
İlk işinizde yaşanabilecek devamsızlık veya performans sorunları, programınızı olumsuz etkileyebilir. Yani ikinci iş, ilk işi riske atacaksa kazanç değil kayıptır.
Tempoyu Hafife Almayın
Karşılaştırma yapalım. Tek işte çoğu pozisyonda haftalık çalışma süresi ortalama 32-40 saat arasındadır. İkinci iş eklendiğinde: iki işte çalışan öğrenciler haftalık toplam çalışma sürelerini 60-80 saate kadar çıkarabilir.
Yani neredeyse iki katına çıkan bir yük.
Bu ciddi bir tempo. Bu çalışma temposu oldukça yoğundur ve herkes için uygun olmayabilir. Karar verirken şunları birlikte düşünmek gerekir:
- Dinlenme süreniz
- Fiziksel dayanıklılığınız
- Programdan beklentileriniz
Work and Travel bir kültürel değişim programı; sezonu tamamen çalışarak geçirmek, programın gezme ve tanışma tarafını fiilen ortadan kaldırabilir. Haftalık saat sınırlarını çalışma saatleri yazımızda ele aldık.
İkinci İş ile İş Değiştirmek Aynı Şey Değil
Bu ikisi sık karıştırılıyor ama farklı süreçler. İkinci iş ilk işinize ek bir iştir; iş değişikliği ise ilk işinizin yerine geçer.
Ortak noktaları sponsor onayı: J-1 vizesiyle çalıştığınız iş, sponsor kuruluşunuz tarafından onaylanan iş yeridir ve herhangi bir değişiklik resmî olarak kayıt altına alınmalıdır.
İş değişikliği yalnız belirli durumlarda değerlendirilir: işverenin sözleşme şartlarına uymaması, çalışma koşullarının güvenli olmaması, iş yerinin kapanması, yeterli çalışma saati sunulamaması veya haklı ve belgelenebilir nedenlerin bulunması.
Yani "saatim az, başka yere geçeyim" diye düşünüyorsanız izleyeceğiniz yol ikinci iş değil, iş değişikliği talebi olabilir. Her iki durumda da sponsor onayı olmadan farklı bir işte çalışmaya başlamak program kurallarının ihlali anlamına gelebilir ve J-1 statünüzün riske girmesine neden olabilir.
Sorun yaşadığınızda doğru sıra şu: önce işvereninizle görüşün, sorun çözülemezse sponsor kuruluşunuzla iletişime geçin.
Her Bölgede Bulunur mu?
Hayır. İkinci iş bulma imkânı tamamen bulunduğunuz lokasyona bağlıdır.
Turizmin yoğun olduğu sahil kasabaları, eğlence merkezleri ve tatil bölgelerinde ikinci iş bulma ihtimali daha yüksektir. Buna karşılık küçük yerleşim yerlerinde veya sezonun kısa sürdüğü bölgelerde ikinci iş fırsatları oldukça sınırlı olabilir.
Bu, bölge seçimini doğrudan etkileyen bir kriter — mülakat öncesinde düşünmeye değer.
Bütçenizi İkinci İşe Göre Kurmayın
Yazının en önemli uyarısı bu: programa ikinci iş yapacağınızı kesin kabul ederek bütçe planlaması yapmanız doğru değildir.
İkinci iş çıkmayabilir; çıksa bile beklediğiniz saatte olmayabilir. Planınızı ilk işiniz üzerine kurun, ikinci işi çıkarsa avantaj sayın.
Bütçe planlarken bakılması gereken asıl taraf gider kalemleri. En büyük harcama kalemleri genellikle konaklama, market alışverişi, ulaşım, telefon hattı, kişisel ihtiyaçlar ve seyahat olur. Sezon içinde yapılan turistik geziler ve plansız harcamalar tabloyu belirgin biçimde değiştirebilir.
Bu yüzden kimse size kesin bir rakam veremez — sezon sonunda ne kadar parayla dönüleceği konusunda kesin bir rakam vermek mümkün değildir. Aynı iş yerinde çalışan iki öğrenci, harcama alışkanlıklarına göre birbirinden çok farklı tablolarla dönebilir.
İkinci işi bir "kurtarıcı" olarak değil, çıkarsa değerlendirilecek bir seçenek olarak planlayın.
Programın genel çerçevesi için Work and Travel rehberimize göz atabilir, katılmak için başvuru formunu doldurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Work and Travel'da ikinci iş yapılabilir mi?
Evet. Program kurallarına uygun olduğu sürece ikinci bir işte çalışmak yasal bir haktır. Ancak ikinci iş, programın zorunlu veya garanti edilen bir parçası değildir; bulabilmeniz bölgenize, sezon yoğunluğuna, çalışma saatlerinize ve kişisel çabanıza bağlıdır.
İkinci iş için sponsor onayı şart mı?
Evet. İkinci işe başlamadan önce işin sponsor kuruluşunuz tarafından onaylanması gerekir. Sponsor; işin programa uygunluğunu, çalışma saatlerinin ilk işinizi etkilemediğini ve koşulların program kurallarına uygun olduğunu kontrol eder. Onay alınmadan başlamak kural ihlali sayılabilir.
İkinci iş genellikle hangi işlerde oluyor?
Restoranlar, kafeler, marketler, hediyelik eşya mağazaları ve otellerde part-time olarak yapılır. Ortak nokta, ilk işteki çalışma saatleriyle çakışmayacak şekilde planlanabilmesidir.
İki işte haftada kaç saat çalışılıyor?
Tek işte çoğu pozisyonda haftalık süre ortalama 32-40 saattir. İki işte çalışan öğrenciler haftalık toplam çalışma sürelerini 60-80 saate kadar çıkarabilir. Bu tempo oldukça yoğundur ve herkes için uygun olmayabilir; dinlenme süresi ve fiziksel dayanıklılık göz önünde bulundurulmalıdır.
Her bölgede ikinci iş bulunur mu?
Hayır. İmkân tamamen lokasyona bağlıdır. Turizmin yoğun olduğu sahil kasabaları, eğlence merkezleri ve tatil bölgelerinde ihtimal daha yüksekken; küçük yerleşim yerlerinde veya sezonun kısa sürdüğü bölgelerde fırsatlar oldukça sınırlı olabilir.
İkinci iş ile iş değiştirmek aynı şey mi?
Hayır. İkinci iş ilk işinize ek, iş değişikliği ise onun yerine geçer. İkisinde de sponsor onayı zorunludur. İş değişikliği yalnız belirli durumlarda değerlendirilir: işverenin sözleşme şartlarına uymaması, koşulların güvenli olmaması, iş yerinin kapanması veya yeterli çalışma saati sunulamaması gibi.
Yazar
Yurtdışı Eğitim Danışmanları
1997'den beri yurtdışı eğitim danışmanlığı veren StudyZONE International'ın uzman danışman ekibi. Work and Travel, dil okulu, üniversite ve yaz okulu alanlarında 28 yıllık saha tecrübesi.



